-
Witamy
Open Access to wolny dostęp do cyfrowych publikacji naukowych. Open Access realizuje się przez udostępnianie tekstów oraz innych materiałów w otwartych archiwach cyfrowych, publikowanie w czasopismach Open Access oraz tworzenie otwartych archiwów, repozytoriów i czasopism.
BOA będzie źródłem aktualności na tematy związane z Open Access i ruchem na rzecz wolnej kultury w Polsce i na świecie.
Zapraszamy do współpracy przy tłumaczeniu tekstów i tworzeniu materiałów, które wzbogacą bazę informacji na temat ruchu Open Access w języku polskim.
Blog o Open Access powstaje przy Domenie Internetowych Repozytoriów Wiedzy (DIR), którą tworzy Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego (ICM UW).
Partnerzy
Blog
Blakstone Audio rezynuje z DRM
Na początku kilka słów wytłumaczenia - przerwa na BOA związana była z intensywnymi przygotowaniami do egzaminów doktorskich i odreagowywaniem po tychże. Wszystko przebiegło zgodnie z planem a BOA powraca do życia.
Cory Doctorow pisze na BoingBoing, że Blackstone, jedno z największych wydawnictw na świecie publikujących książki w formacie audio zamierza zrezygnować z zabezpieczeń DRM i przejść na format mp3. Wcześniej taką decyzję podją Random House Audio i podobno to dopiero początek. Doctorow zastanawia się, kiedy tą drogą pójdzie gigant Audible, który dostarcza audiobooki do iTunes.
W liście skierowanym do autorów Blakcstone uzasadnia swoją decyzję używając następujących argumentów:
- odrzucenie zabezpieczeń DRM jest w interesie klientów, którzy będą mieli swobodę odtwarzania zakupionych plików na wszystkich urządzeniach;
- brak DRM jest w interesie producentów i autorów ksiażek audio, którzy zyskują nowe możliwości dotarcia do klienta;
- stosowanie formatu .mp3 nie jest równoznaczne z otwarciem drzwi piratom, gdyż Blackstone planuje specjalnie oznaczać pliki tak aby wiadomo było skąd pochodzą ( choć Doctorow podkreśla, że watermarking jest łatwy do obejścia).
Konferencja Public Domain in the Digital Age
Do 15 czerwca można rejestrować swój udział w pierwszej międzynarodowej konferencji Projektu COMMUNIA Public Domain in the Digital Age. Konferencja odbędzie się w dniach od 30 czerwca do 1 lipca 2008 w Louvain-la-Neuve w Belgia. Spotkanie jest współorganizowane przez COMMUNIA Thematic Network i the Global Information Commons for Science - EU activities (GICSI-EU).
Głównym tematem jest “Assessment of economic and social impact of digital public domain and open access initiatives throughout Europe”, w szczególności chodzi o praktyczne wykorzystanie informacji, pokazanie cennych europejskich inicjatyw instytucjonalnych w zakresie budowania zasobów i udostępniania ich w swobodny sposób w Internecie.
Zaproszono następujących mówców: Paul David (Senior Fellow, Oxford Internet Institute), Rishab Ghosh (Senior Researcher, UNU-Merit), Eric Brousseau (Université de Paris X), Karel De Vriend (European Commission, Directorate General for Informatics), Philippe Aigrain (Sopinspace, Society for Public Information Spaces).
Harvard Law School w otwartym dostępie
Kolejny ważny wydział wkracza na ścieżkę OA! Kadra naukowa Harvard Law School jednogłośnie zagłosowała za narzuceniem obowiązku publikacji w internetowym repozytorium wszystkich artykułów napisanych przez pracowników wydziału. Jest to pierwszy wydział prawa w USA, który zdecydował się na takie posunięcie. Harvard Law School cieszy się wysokim prestiżem, w jej murach powstał również ośrodek badawczy poświęcony analizie nowych technologii i internetu - Berkman Center for Internet and Society.
Open Access Directory
Peter Suber, najbardziej znany działacz na rzecz Open Access,
uruchomił Open Access Directory - wiki, w której będzie można tworzyć
listy tematyczne związane z Open Access. Głównym celem wiki jest
zgromadzenie w jednym miejscu informacji na temat różnych “otwartych”
inicjatyw. Suber uważa, że lista na bieżąco monitorowana przez
społeczność internautów będzie bardziej aktualna i żywa niż taka
przygotowywana przez jedną osobę. OAD będzie zatem stale “w trakcie tworzenia”. Każdy, kto chce dodać nowe informacje powinien wcześniej się zarejestrować.
Otwarte drzwi i otwarte umysły
Science Commons oraz SPARC opublikowały dziś przewodnik dla naukowców, którzy chcą stosować zasady OA do swoich publikacji w ramach swojej macierzystej uczelni. Książeczka Open Doors and Open Minds ma ułatwić uczelniom amerykańskim naśladowanie wydziału Arts and Sciences na Harvardzie, który w lutym tego roku podjął odważną decyzję o wejściu na ścieżkę Open Access. Przewodnik zawiera podstawowe informacji nt. prawa autorskiego, przybliża kulisy decyzji Harvardu i przedstawia krok-po-kroku plan działań wprowadzenie OA na uczelni. Przy okazji polecam dział Publikacje na stronie SPARC - jest tam mnóstwo cennych materiałów nt. OA.
Czy wolna kultura jest legalna?
Creative Commons Polska oraz Koło Naukowe Własności Intelektualnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego organizują konferencję naukową zatytułowaną „Czy wolna kultura jest legalna? Licencje Creative Commons w polskim prawie autorskim”.
Konferencja odbędzie się w piątek, 25 kwietnia 2008 roku w Sali Senatu UW w Pałacu Kazimierzowskim (Krakowskie Przedmieście 26/28), w godzinach 9.00-17.00. Udział w konferencji jest bezpłatny.
Tematem konferencji są zagadnienia prawne związane z licencjami Creative Commons – chcemy, by konferencja była okazją do przedyskutowania funkcjonowania licencji w polskim prawie oraz omówienia istniejących problemów związanych z ich wykorzystywaniem. W szczególności, w trakcie konferencji zaprezentujemy szkic wersji 3.0 polskich licencji Creative Commons, przygotowany przez naszego koordynatora prawnego.
Do udziału w konferencji zaprosiliśmy wykładowców akademickich, prawników oraz przedstawicieli organizacji zbiorowego zarządu. Mamy nadzieję, że konferencja będzie więc okazją do dyskusji na temat licencji Creative Commons wśród przedstawicieli różnych środowisk zainteresowanych prawami autorskimi.
Szczegółowe informacje znajdują się na stronie konferencji.
Prof. Niezgódka o nowej społeczności wiedzy
Na ostatnim posiedzeniu Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich w Toruniu prof. Marek Niezgódka przedstawił wykład o przyszłości komunikowania naukowego. Wychodząc od pytania o przyszłość Biblioteki Wirtualnej Nauki szef ICM zapowiedział rektorom nadejście nowej społeczności wiedzy opartej o otwarty model przepływu informacji naukowej. Marek Niezgódka mówił o wprowadzaniu Open Access jako modelu obowiązującego na wielu światowych uczelniach a także o zmianach w modelu wydawniczym - przejściu od “legacy model“, w którym “autorzy piszą, wydawcy wydają a czytelnicy kupują” do “kreacji partycypacyjnej“, w której “kluczem jest innowacyjność a książki stają się zintegrowanym procesem, łączącym manuskrypt z komentarzami użytkowników, mediów, linkami, załącznikami audio i wideo“.
Profesor zadał pytania: Co z Polską? Czy stać nas na nieupublicznianie zasobów? Czy chcemy zatrzymać rewolucję? Zaapelował do rektorów o wspieranie otwartego modelu naukowego poprzez:
- wspólny dla wszystkich polskich uniwersytetów mandat repozytoryjny,
- wprowadzenie zasady jawnego opiniowania publikacji umieszczanych w repozytoriach,
- uczynienie recenzji elementem działalności naukowej,
- powołanie Koalicji na Rzecz Otwartej Nauki.
Prezentacja jest dostępna na stronach ICM.
Nauka 2.0 - polskie przykłady
Edwin Bendyk na swoim blogu prosi o nadsyłanie przykładów przejawów “zjawiska roboczo nazywanego Nauką 2.0 w Polsce (blogi naukowe, naukowe fora dyskusyjne, publikacje poza systemem wydawniczym)”. Tematem tym zajął się ostatnio Mitchell Waldrop w artykule przygotowanym dla Scientific American.
Nauka 2.0 to wprowadzenie otwartości i nowoczesnych narzędzi komunikacyjnych Web 2.0 do procesu naukowego. Jednym z elementów Nauki 2.0 jest oczywiście Open Access. Naukowcy, którzy wchodzą na nową ścieżkę prowadzą własne blogi, w których krok po kroku opisują badania i kolejne podejścia do rozwiązania problemu, którym się zajmują. Używają wiki, publikują wstępne wersje artykułów na swoich stronach internetowych. Ujawniając swój warsztat i wstępne wyniki ryzykują, że ktoś inny może wykorzystać je w swojej pracy, ale również zyskują wsparcie od innych naukowców i amatorów, którzy podejmują wspólny wysiłek na rzecz rozwiązania probemów. Nauka 2.0 to nowe zjawisko, które nie jest w Polsce znane ani aprobowane. Dlatego bardzo cenne są wszystkie przejawy “otwartego modelu naukowego”. Prosimy o nadsyłanie ich Edwinowi.
Co uczelnie mogą zrobić dla promocji OA?
Peter Suber wygłosił 17 marca na zaproszenie Berkman Center for Internet and Society oraz Science Commons wykład pt. What Can Universities Do to Promote Open Access? Oto główne zalecenia Subera dla uniwersytetów pragnących zaangażować się w ruch OA:
- edukować i wspierać naukowców, którzy mają niewielką wiedzę na temat OA i mało czasu na jej zdobywanie; autorzy muszą wiedzieć, że mogą renegocjować umowy z wydawnictwami i walczyć o zachowanie praw autorskich
- otwierać własne repozytoria OA, nakładać na naukowców obowiązek umieszczania w nich tekstów (prośby i sugestie działają znacznie słabiej niż nakaz); monitorować i ułatwiać proces zapełniania repozytoriów - naukowcy nie mają wystarczającej determinacji by zajmować sie tym całkowicie sami
- wspierać recenzowane czasopisma OA, tworzyć fundusze, z których można finansować publikacje w tych czasopismach, wydawać własne czasopisma OA, doceniać je i promować zaangażowanie pracowników w tworzenie i publikowanie w czasopismach OA
- dostosować własne kryteria awansowania naukowców tak by doceniane były osiągnięcia badawcze publikowane w różnych źródłach
- raz jeszcze edukować o prawach autorskich i OA.
Jak widać Suber dużo nacisku kładzie na świadomość samych naukowców. Jest to kwestia podstawowa - nauczyć autorów aktywnej postawy w stosunku do wydawcy, odmitologizować umowy i uświadomić autorom, że mogą je negocjować. SPARC opublikował nawet 2 minutowy filmik o tym jak ważne jest zachowanie przez autorów kontroli nad prawami autorskimi do własnych publikacji.
Video i slajdy prezentacji Subera są dostępne na stronach Centrum Berkmana.
A2K w Bibliotece Aleksandryjskiej
Biblioteka Aleksandryjska uruchomiła dziś elektroniczną platformę, która ma stać się źródłem informacji na temat inicjatyw związanych z ruchem Access to Knowledge (A2K) szczególnie w regionie arabskim. Głównym celem twórców platformy jest podnoszenie świadomości lokalnej społeczności naukowej, promowanie konieczności jak najszerszego udostępniania światowych zasobów naukowych szczególnie do użytku krajów rozwijajcych się.
Ruch Access to Knowledge zwraca uwagę na potrzebę eliminowania nierówności w dostępie do wiedzy, które są udziałem krajów rozwijających i postuluje stosowanie takich form regulacji prawnoautorskich, które będą umożliwiały a nie ograniczały rozprzestrzenianie wiedzy. Partnerami platformy są m.in. Creative Commons i PLoS.
